To już nie tylko wygoda – to realna poprawa efektywności energetycznej, komfortu i bezpieczeństwa użytkowników. Jak działa elektryczne otwieranie i zamykanie okien? W jaki sposób samoczynne wietrzenie i inteligentne osłony przeciwsłoneczne przekładają się na oszczędności i spełnienie nowych wymogów prawnych? Oto kompleksowe spojrzenie na ten temat.

Dlaczego automatyka okienna zyskuje na znaczeniu?

Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej, budynki odpowiadają za ponad 40% zużycia energii w UE, a aż 85% z nich powstało przed rokiem 2000. Co gorsza, 75% budynków w Europie charakteryzuje się niską efektywnością energetyczną. Modernizacja tych obiektów to klucz do dekarbonizacji sektora budowlanego i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Zmodyfikowana Dyrektywa UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (UE/2024/1275), która musi zostać wdrożona do krajowego porządku prawnego do 29 maja 2026 r., nakreśla cztery obszary działań: renowację, dekarbonizację, digitalizację i finansowanie. W jej ramach rola automatyki budynkowej, w tym automatyki okiennej, nabiera szczególnego znaczenia.

Polskie prawo już teraz zaczyna dostosowywać się do wymogów europejskich. Zgodnie z procedowaną nowelizacją ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, od 2025 roku niektóre kategorie budynków będą musiały być wyposażone w systemy automatyki i sterowania, obejmujące m.in. HVAC, oświetlenie, zarządzanie energią – a także elektryczne otwieranie i zamykanie okien oraz sterowanie osłonami przeciwsłonecznymi.

To nie tylko kwestia prawa. Automatyka okienna pozwala obniżyć zużycie energii nawet o 20% rocznie – wynika tak z danych opublikowanych w „Renewable and Sustainable Energy Reviews” (2024). To efekt m.in. samoczynnego wietrzenia, precyzyjnego zarządzania temperaturą oraz optymalizacji doświetlenia i ochrony przed przegrzewaniem.

Jak działa automatyka okienna w praktyce?

System automatyki okiennej może być zintegrowany z centralnym systemem zarządzania budynkiem lub działać autonomicznie w zależności od czujników:

• czujniki CO₂ i wilgotności aktywują automatyczne otwarcie okien
• czujniki temperatury i nasłonecznienia sterują osłonami przeciwsłonecznymi
• harmonogramy i scenariusze pozwalają ustawić konkretne pory przewietrzania
• czujniki pogodowe zamykają automatycznie okna w przypadku deszczu lub silnego wiatru.

Tego typu funkcjonalności zapewnia np. system sterowania Exalus Home oferowany przez firmę Kapica – umożliwia on wygodne sterowanie roletami, zarządzanie oświetleniem oraz ogrzewaniem.

Automatyka okienna w Polsce

W Polsce jedynie ok. 10% budynków wyposażonych jest w zautomatyzowane osłony zewnętrzne – podczas gdy na Zachodzie Europy wskaźnik ten jest znacznie wyższy. Zintegrowanie osłon z systemem otwierania okien i automatyki budynku to kolejny krok do efektywnego, inteligentnego zarządzania energią.

W ofercie firmy Kapica znajdują się nowoczesne okna PVC oraz aluminiowe Schüco, które umożliwiają pełną automatyzację stolarki – od otwierania i zamykania, po zaawansowane funkcje bezpieczeństwa i integrację z systemami inteligentnego budynku.

Dzięki zastosowaniu m.in. czujników pogodowych, systemów meldowania zwrotnego oraz automatycznego ryglowania i monitoringu, okna i drzwi Schüco można kontrolować zdalnie – za pomocą smartfona, iPada, aplikacji lub zaprogramowanych scenariuszy czasowych.

Cechą charakterystyczną tej automatyki jest niewidoczna integracja z profilami, co sprawia, że technologia pozostaje dyskretna i nie wpływa na estetykę wnętrza ani elewacji. Ponadto Schüco oferuje rozwiązania biometryczne, takie jak czytniki linii papilarnych, a także klawiatury kodowe i komunikację audio-wideo w drzwiach wejściowych – wszystko zintegrowane z centralnym systemem zarządzania budynkiem.

Automatyka okienna to także realne wsparcie dla:

• systemów ewakuacyjnych i oddymiania (np. w przypadku pożaru)
• zabezpieczeń antywłamaniowych (czytniki linii papilarnych, zintegrowane zamki z kontrolą dostępu)
• mikrowentylacji i higieny powietrza (zautomatyzowane przewietrzanie w cyklu dziennym, bez angażowania użytkownika)
• komfortu akustycznego i termicznego, dzięki możliwości sterowania otwarciem w zależności od pory dnia i warunków pogodowych.

Automatyka okien – nowy standard, nie fanaberia

W świetle nowych przepisów unijnych i krajowych oraz wymogów ESG dla inwestorów instytucjonalnych automatyka okienna przestaje być luksusem, a staje się koniecznością. Pozwala nie tylko spełnić wymagania prawne i techniczne, ale także poprawić komfort, zdrowie i bezpieczeństwo użytkowników budynków. Co najważniejsze – staje się jednym z kluczowych narzędzi do osiągnięcia neutralności klimatycznej.