W pigułce – co warto wiedzieć o oknach ze szprosami?
- Szprosy dzielą optycznie powierzchnię szyby – współcześnie pełnią przede wszystkim funkcję dekoracyjną, choć dostępne są również szprosy konstrukcyjne.
- Do wyboru jest kilka rodzajów szprosów – m.in. konstrukcyjne, wiedeńskie oraz wewnątrzszybowe, różniące się budową i efektem wizualnym.
- Najłatwiejsze w utrzymaniu są szprosy wewnątrzszybowe – znajdują się wewnątrz pakietu szybowego, dlatego nie utrudniają mycia powierzchni szyby.
- Szprosy mogą wpływać na parametry okna – szczególnie konstrukcyjne podziały szyby mogą pogarszać izolacyjność cieplną całej konstrukcji.
- Układ szprosów warto dopasować do architektury – inne podziały sprawdzą się w klasycznym domu, a inne przy dużych przeszkleniach w stylu industrialnym.
Co to są szprosy w oknach?
Szprosy, zwane też szczeblinami, to elementy dzielące powierzchnię szyby na mniejsze części. Dawniej odgrywały przede wszystkim rolę konstrukcyjną. Okna tworzono z niewielkich tafli szkła, które trzeba było połączyć ze sobą w jednej ramie. Właśnie do tego służyły szprosy.
Rozwój technologii produkcji szkła umożliwił wykonywanie znacznie większych tafli, dlatego konstrukcyjne dzielenie szyby przestało być koniecznością. Obecnie szprosy stosowane są przede wszystkim ze względów estetycznych – pozwalają nadać oknom określone proporcje i dopasować ich wygląd do architektury budynku.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie współczesne szprosy są wyłącznie dekoracją. W zależności od sposobu wykonania mogą być częścią konstrukcji okna, znajdować się wewnątrz pakietu szybowego albo jedynie imitować tradycyjny podział.
Rodzaje szprosów okiennych
Ze względu na obecne zastosowanie szprosów dzieli się je na cztery rodzaje:
- Szprosy wiedeńskie – jednym z dostępnych rozwiązań są szprosy z PVC naklejane z obu stron na szyby, które dzielą okno na części, ale nie mają żadnego znaczenia konstrukcyjnego. W pakiety szybowe przeznaczone na okna ze szprosami wiedeńskimi montuje się szprosy DUPLEX, które mają sprawiać wrażenie, że okno faktycznie składa się z mniejszych elementów.
- Szprosy konstrukcyjne – to te najstarsze, klasyczne szczebliny, które faktycznie utrzymują elementy składowe okna. Dzięki nowoczesnym technologiom szprosy konstrukcyjne mają lepsze parametry izolacyjne niż dawniej, jednak dodatkowe podziały przeszklenia mogą wpływać na izolacyjność cieplną całej konstrukcji. Do tego, by utrzymać elementy okien, muszą być dość szerokie – przez to do wnętrza może wpadać mniej światła.
- Szprosy wewnątrzszybowe – aluminiowe ramki, które montowane są wewnątrz pakietów szybowych, dzięki czemu ułatwiają utrzymanie okien w czystości.
- Szprosy naklejane – montowane bezpośrednio na zewnętrznej powierzchni szyby. Pozwalają uzyskać dekoracyjny podział przeszklenia bez rzeczywistego dzielenia pakietu szybowego na mniejsze części.
Okna ze szprosami czy bez? Zależy od projektu!
Okna ze szprosami mogą wpływać na izolacyjność i powodują, że do pomieszczenia wpada mniejsza ilość światła. Nie zmienia to faktu, że w odpowiednim otoczeniu mogą podkreślić fasadę i nadać jej charakterystyczny styl.
Przy wyborze warto spojrzeć na budynek jako całość. Znaczenie mają proporcje okien, kolor stolarki, elewacja, geometria dachu, a nawet charakter wnętrza. Podział, który dobrze prezentuje się w klasycznym domu, niekoniecznie będzie odpowiedni dla minimalistycznej bryły z dużymi przeszkleniami.
Ekspert Kapica radzi:
Marcin Żyrek
— Wybierając szprosy, inwestorzy często zapominają o parametrach cieplnych. Szprosy konstrukcyjne przecinają pakiet szybowy, co może podwyższyć współczynnik Uw okna nawet o 0,1–0,2 W/m²K. Przy modelach naklejanych kluczowa jest z kolei precyzja uszczelnienia przed zaciekami. W energooszczędnych domach rekomendujemy szprosy wewnątrzszybowe lub wiedeńskie z ramką duplex – dają pożądany efekt wizualny bez strat ciepła.
Do czego pasują szprosy? Klasyczne projekty!
Szprosy bardzo dobrze wyglądają w oknach budynków zabytkowych i stylizowanych na retro. Najczęściej wpisują się w ich charakter i dodatkowo go podkreślają. Mogą więc stanowić dobre rozwiązanie w kamienicach, dworkach oraz domach inspirowanych tradycyjną architekturą.
W przypadku budynków zabytkowych lub objętych ochroną konserwatorską możliwość zmiany wyglądu stolarki trzeba jednak ustalić przed jej zamówieniem. Podział okien może być jednym z elementów charakterystycznych dla historycznej elewacji.
W klasycznej architekturze popularnym połączeniem pozostają białe okna z białymi szprosami. Przy stolarce PVC można również zastosować okleiny drewnopodobne, dzięki którym wygląd okien można dopasować do tradycyjnej elewacji.
Szprosy w nowoczesnej architekturze
Szprosy nie są zarezerwowane wyłącznie dla klasycznych obiektów. Jednym ze stylów, w których charakterystyczne podziały przeszkleń są szczególnie widoczne, jest styl industrialny.
Inspiracją są tutaj dawne budynki fabryczne i loftowe, w których duże powierzchnie szkła dzielono na wiele mniejszych pól. Współcześnie podobny efekt można wykorzystać zarówno w elewacji, jak i we wnętrzu nowoczesnego domu.
W industrialnych projektach dobrze sprawdza się stolarka aluminiowa. Smukłe profile i ciemna kolorystyka pozwalają nawiązać do wyglądu dawnych stalowych konstrukcji. Czerń, antracyt czy inne ciemne wykończenia w połączeniu z regularnym układem szprosów mogą podkreślić geometryczny charakter dużego przeszklenia.
Okna ze szprosami – zalety i wady
Największą zaletą szprosów jest możliwość zmiany charakteru całego okna bez rezygnowania ze współczesnych rozwiązań stolarki. Odpowiednio dobrane podziały mogą podkreślić styl elewacji, poprawić proporcje dużego przeszklenia albo nawiązać do historycznego wyglądu budynku.
Trzeba jednak uwzględnić także kwestie praktyczne. Duża liczba szprosów ogranicza powierzchnię nieprzesłoniętego szkła, a rozwiązania naklejane na szybę wymagają więcej uwagi podczas jej mycia. W zależności od rodzaju szprosów zmienić mogą się również parametry cieplne oraz cena gotowego okna.
Dlatego wybór warto rozpocząć nie od pytania – okna ze szprosami czy bez – ale od określenia, jaki efekt architektoniczny chcemy uzyskać i jaki rodzaj szprosu pozwoli osiągnąć go przy możliwie niewielkim wpływie na funkcjonalność okna.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o okna ze szprosami
Szprosy są charakterystycznym elementem wielu klasycznych stylów architektonicznych, ale pojawiają się również we współczesnych projektach – szczególnie industrialnych i inspirowanych tradycyjną zabudową. Zamiast traktować je wyłącznie jako trend, lepiej dopasować rodzaj i układ szprosów do architektury konkretnego budynku.
Tak. Każdy widoczny element znajdujący się na powierzchni przeszklenia zasłania jego część. Znaczenie mają jednak szerokość, liczba oraz układ szprosów. Przy dużych przeszkleniach niewielka liczba odpowiednio dobranych podziałów może mieć niewielki wpływ na ogólne doświetlenie wnętrza.
Najbardziej praktyczne pod tym względem są szprosy wewnątrzszybowe. Znajdują się pomiędzy taflami szkła, dlatego powierzchnia szyby pozostaje gładka i można ją myć tak samo jak w oknie bez szprosów.
Tak. Rozwiązania dekoracyjne ze szprosami mogą być stosowane zarówno w stolarce PVC, jak i aluminiowej. Dostępność konkretnego rodzaju, szerokości, układu i kolorystyki zależy jednak od wybranego systemu oraz możliwości wykonania danej konstrukcji.
Mogą mieć wpływ na parametry cieplne, ale jego wielkość zależy od rodzaju szprosów i konstrukcji okna. Największe znaczenie mają rzeczywiste podziały konstrukcyjne. Przy wyborze warto więc porównywać parametr Uw kompletnego okna w docelowej konfiguracji. Doradca KAPICA pomoże dobrać rodzaj, układ i kolor szprosów do konkretnego projektu.
Skontaktuj się z nami
Autor artykułu
